Deel dit artikel
Een e-mail die van een leverancier lijkt te komen, met gewijzigde bankgegevens. Een WhatsApp-bericht dat zogezegd van de zaakvoerder komt, met de vraag om dringend een betaling uit te voeren. Of een medewerker die zijn wachtwoord invoert op een nagemaakte inlogpagina. Het zijn situaties die zich in elk bedrijf kunnen voordoen. En één verkeerde klik of overhaaste betaling kan al voldoende zijn om een onderneming in de problemen te brengen. Zeker in kleinere bedrijven, waar vaak geen eigen IT-afdeling is die zich over de digitale veiligheid ontfermt.
Terwijl ondernemers hun handen vol hebben aan de dagelijkse werking van hun bedrijf, krijgen cybercriminelen er met artificiële intelligentie een geduchte bondgenoot bij. Aanvallen die vroeger veel tijd en technische kennis vergden, kunnen nu veel sneller worden uitgevoerd. En een frauduleuze e-mail? Die is lang niet altijd nog te herkennen aan kromme zinnen of opvallende taalfouten. Het Centrum voor Cybersecurity België (CCB) trekt dan ook aan de alarmbel. Volgens de organisatie is het dringend tijd dat ondernemingen werk maken van hun digitale beveiliging. Maar hoe bescherm je je onderneming als cybersecurity niet je expertise is?
588 meldingen in negen maanden tijd
Volgens het CCB neemt het aantal gemelde cyberincidenten toe. Tussen 1 januari en 28 september 2026 ontving het CCB 588 meldingen, tegenover 556 in heel 2025. Opvallend: in het derde kwartaal verdrievoudigde het aantal meldingen van gecompromitteerde systemen tegenover het kwartaal ervoor.
Maar niet alleen het aantal meldingen baart zorgen. Ook de snelheid waarmee cybercriminelen kunnen toeslaan, verandert. In een interview met Knack waarschuwt Miguel De Bruycker, directeur-generaal van het CCB, voor de impact van artificiële intelligentie.
“AI-agenten zijn hackers op steroïden: ze gebruiken bekende aanvalstechnieken, maar gaan veel sneller te werk dan een mens ooit zou kunnen.”
De Bruycker haalt een voorbeeld aan waarbij een AI-agent in amper zeven minuten een systeem wist binnen te dringen en binnen 23 minuten een volledig netwerk overnam.
Dat klinkt misschien als een probleem voor grote bedrijven met complexe IT-systemen. Maar voor kleinere ondernemingen is die snelheid net zo goed een aandachtspunt. Een programma dat al maanden niet meer is bijgewerkt of een bedrijfsaccount zonder tweestapsverificatie kan cybercriminelen een opening bieden. En wie geen IT-specialist in huis heeft, weet niet altijd welke systemen extra beveiliging nodig hebben of hoe je dat het best aanpakt.
AI-agenten zijn hackers op steroïden: ze gebruiken bekende aanvalstechnieken, maar gaan veel sneller te werk dan een mens ooit zou kunnen.
Begin bij het begin: een goede basisbeveiliging
Je hoeft als ondernemer geen cybersecurityspecialist te zijn om je bedrijf beter te beschermen. Volgens De Bruycker blijven de klassieke beveiligingsmaatregelen bijzonder belangrijk, ook nu cybercriminelen steeds vaker AI inzetten. “Bedrijven moeten hun basisbescherming in orde brengen. AI voert aanvallen dan wel veel efficiënter uit, ze gebruikt vaak technieken die we al kennen”, benadrukt hij.
Neem tweestapsverificatie. Daarmee voeg je een extra beveiliging toe aan je zakelijke accounts, zodat een gestolen wachtwoord op zichzelf niet volstaat om in te loggen. Ook software-updates zijn belangrijk. Ze verhelpen vaak beveiligingsproblemen waar cybercriminelen anders misbruik van kunnen maken.
En hoe zit het met de back-ups van je bedrijf? Die zijn pas echt nuttig als je weet dat je gegevens ermee kunt herstellen. Regelmatig testen is dus minstens zo belangrijk als ze maken.
Ook bij betalingsverzoeken is voorzichtigheid geboden. Krijg je plots nieuwe bankgegevens doorgestuurd door een leverancier? Controleer die dan via een telefoonnummer dat je al kent, voordat je geld overschrijft.
CyberFundamentals: een stappenplan om de basis op orde te brengen
Wil je gestructureerd aan de slag, dan is het gratis CyberFundamentals-kader (CyFun) van het Centrum voor Cybersecurity België een goede leidraad. Het biedt een duidelijke, stapsgewijze aanpak om je gegevens te beschermen en het risico op de meest voorkomende cyberaanvallen aanzienlijk te verkleinen. Het kader bouwt voort op internationale standaarden zoals ISO 27001 en het NIST Cybersecurity Framework.
CyFun werkt met vier niveaus die op elkaar voortbouwen. Kleine bedrijven starten met Small, een beperkte set kernmaatregelen. Daarna volgen Basic, Important en Essential, voor organisaties met een hoger risico of wettelijke verplichtingen zoals NIS2. Zo vind je, of je nu een kleine kmo of een grote onderneming bent, een niveau dat bij je past. Meer info vind je op https://cyfun.eu.
Financiële steun om een stap verder te gaan
De basis op orde brengen kost vooral tijd en aandacht. Tweestapsverificatie instellen of updates installeren doe je grotendeels zelf. Wil je verder gaan, met een grondige doorlichting of externe begeleiding, dan moet je daar wel budget voor vrijmaken. Dat hoeft geen drempel te zijn, want er bestaan verschillende vormen van financiële ondersteuning.
Een overzicht van de ondersteunende maatregelen vind je op Safeonweb@work, het platform van het Centrum voor Cybersecurity België. Hier de link: https://atwork.safeonweb.be/nl/tools-resources/ondersteunende-maatregelen
Een verdacht bericht ontvangen? Laat het niet zomaar passeren
Niet elke poging tot cyberfraude begint met een technische inbraak. Soms volstaat een overtuigend bericht op het juiste moment. Daarom is het belangrijk dat medewerkers weten wat ze moeten doen wanneer ze iets verdachts ontvangen. Ook verdachte berichten melden heeft zin.
Via [email protected] kunnen burgers en ondernemingen al langer verdachte berichten doorsturen. Het CCB breidt de mogelijkheden nu uit met een nieuwe meldtool, waarmee het ook meldingen van verdachte WhatsApp-berichten, sms'en, telefoontjes en advertenties op sociale media wil vergemakkelijken. Deze meldingen kan je doorgeven via fraud.safeonweb.be
Een frauduleus bericht dat bij de ene ondernemer geen succes heeft, kan bij een andere wél schade aanrichten. Daarom heeft melden ook zin wanneer je zelf niet in de val bent getrapt. Zo helpt het CCB om zicht te krijgen op de fraudepogingen die circuleren, zodat ook anderen tijdig gewaarschuwd kunnen worden.
Melden helpt iedereen, registreren beschermt jezelf
Je kunt ook een stap verder gaan en je eigen bedrijf beter beschermen. Registreer je organisatie gratis op Safeonweb@work. Je krijgt dan meteen een waarschuwing bij mogelijke bedreigingen en kwetsbaarheden in je netwerk of op je domein, zodat je ze kunt opsporen en aanpakken voordat cybercriminelen er misbruik van maken. Registreren kan via https://atwork.safeonweb.be/nl/register-my-organisation.
8 aandachtspunten voor een cyberveiliger bedrijf
1. Zorg voor extra beveiliging bij het inloggen. Schakel multifactor authenticatie in, zeker voor zakelijke e-mailaccounts, accounts met beheerdersrechten en toegang op afstand. Kies waar mogelijk voor een methode die ook tegen phishing beschermt.
2. Hou je software up-to-date. Controleer welke systemen beveiligingsupdates nodig hebben en geef voorrang aan kwetsbaarheden waarvan bekend is dat cybercriminelen ze misbruiken. Ga ook na of de updates effectief zijn geïnstalleerd.
3. Maak niet meer toegankelijk dan nodig. Bekijk welke bedrijfssystemen via het internet bereikbaar zijn. Beperk de toegang van buitenaf. Hoe minder onnodige toegangsmogelijkheden, hoe kleiner de kans dat iemand er misbruik van maakt.
4. Zorg dat je een aanval tijdig opmerkt. Spreek met je IT-verantwoordelijke of externe IT-partner af hoe verdachte activiteiten worden opgespoord en wie ingrijpt wanneer er iets misloopt.
5. Test je back-ups. Zorg dat je belangrijkste gegevens veilig worden bewaard en test regelmatig of je ze kunt herstellen.
6. Maak je medewerkers alert. Leer hen verdachte berichten herkennen en laat ongebruikelijke betalingsverzoeken altijd controleren via een vertrouwd contactkanaal.
7. Weet wat je moet doen bij een incident. Leg vooraf vast wie de beslissingen neemt, wie er gecontacteerd moet worden en hoe je onderneming kan blijven functioneren als systemen tijdelijk uitvallen.
8. Bekijk of een cyberverzekering zinvol is. Ga na welke schade en ondersteuning een verzekering dekt, maar let ook op de uitsluitingen. Een verzekering kan je helpen bij de gevolgen van een incident, maar vervangt een goede beveiliging niet.