Deel dit artikel
De Belgische ondernemer leeft voor zijn zaak. Maar die passie heeft een prijs. Nieuw onderzoek van Exact toont dat de helft van de ondernemers medische afspraken uitstelt omdat het bedrijf voorgaat. Het onderzoek legt meteen ook een opvallende paradox bloot: wie het hardst voor zijn zaak zorgt, vergeet het vaakst voor zichzelf te zorgen.
De rugpijn die al weken zeurt. De controle bij de huisarts die voor de tweede keer verschoven wordt. De lunch die een boterham achter het stuur wordt, of helemaal niet. Want er belt een klant, een medewerker staat met een vraag in de deuropening en de btw-aangifte wacht ook niet.
Herken jij jezelf als ondernemer hier in? Uit de KMO Barometer special over ondernemerswelzijn van softwareontwikkelaar Exact blijkt dat de helft van de bevraagde Belgische ondernemers medische afspraken uitstelt door de drukte in het bedrijf. Bijna de helft komt onvoldoende toe aan bewegen of gezond eten. En bijna een derde slaapt hooguit zes uur per nacht.
Opvallende is dat die ondernemers niet ongelukkig zijn.
Passie heeft een prijskaartje
Wie denkt dat ondernemers zuchtend door hun dagen strompelen, vergist zich. Maar liefst 81% zou vandaag opnieuw voor het ondernemerschap kiezen. Zeven op de tien krijgen nog elke week energie van hun werk. Hun trots op wat ze hebben opgebouwd, scoren ze gemiddeld met een 8,3 op 10. En 65% zou zijn kinderen aanraden om zelf ondernemer te worden.
Pure idealisten zijn het tegelijk niet. Geld verdienen was voor 63% een belangrijke reden om te starten, nog vóór passie voor het vak (56%) en vrijheid (49%). Idealisme en realisme lopen hier hand in hand. Toch zou 64% ondernemer blijven, zelfs als een job in loondienst evenveel opbracht. Voor 61% voelt ondernemen zelfs als een roeping.
En precies daar wringt het schoentje. Want 67% geeft toe dat die passie ervoor zorgt dat ze regelmatig hun eigen grenzen voorbijgaan. De motor draait op volle toeren. Alleen vergeet de bestuurder af en toe te tanken.
De eigen agenda wordt vergeten
In een drukke werkdag is er altijd iets dat voorrang krijgt. De cijfers tonen hoe vaak de eigen gezondheid daarbij achteraan in de rij belandt. Naast medische afspraken sneuvelen ook de kleine, dagelijkse gewoontes: 49% beweegt te weinig, evenveel ondernemers laten gezond eten schieten. Iets minder dan de helft (47%) maakt te weinig tijd vrij om te ontspannen.
En dan is er de nacht. Gemiddeld slapen ondernemers zeven uur, maar de verschillen zijn groot. Bijna een derde (31%) haalt er hooguit zes.
Goed voor de zaak zorgen, laat zo weinig ruimte over om ook goed voor jezelf te zorgen.
Vanwaar komt al die druk en stress?
Stress hoort voor 9 op de 10 ondernemers bij de zaak. Slechts 9% zegt er nooit last van te hebben. Bij bijna de helft (46%) is de stress regelmatig tot altijd aanwezig.
Financiële zorgen voeren de lijst aan (44%), gevolgd door veeleisende klanten (39%), personeelszaken (38%) en administratie (37%). Maar welke last het zwaarst weegt, hangt af van waar je staat in je ondernemersleven. Bij de 35- tot 45-jarigen noemt de helft financiële zorgen als stressbron, tegenover een kwart (24%) van de 55-plussers. Bij die oudste groep is het net wet- en regelgeving die het vaakst de slaap kost (45%).
De jonge ondernemer ligt wakker van de cashflow, de ervaren ondernemer van de regels. Elke levensfase van de ondernemers en zijn onderneming heeft andere demonen.
Ondernemers zijn het strengst voor zichzelf
Wie voor zichzelf begint, droomt vaak van geen baas meer boven zich. Ironisch genoeg blijkt de ondernemer zijn eigen strengste baas. Twee op de drie leggen de lat voor zichzelf hoger dan voor anderen. Meer dan de helft (56%) gunt zichzelf minder rust dan het anderen gunt. Bijna de helft (47%) heeft het gevoel nooit echt klaar te zijn met werken.
En dan is er ook nog een andere kant van het verhaal: 39% voelt zich regelmatig alleen in de verantwoordelijkheid voor het bedrijf. Het eindverantwoordelijke stoeltje is niet comfortabel.
Gelukkig staat daar ook veerkracht tegenover. 72% heeft voldoende grip op de zaak om met vertrouwen vooruit te kijken en 75% kan zichzelf elke maand een toereikend salaris uitkeren. Het bedrijf staat stevig. De vraag is of de ondernemer dat ook doet.
En dan is er vakantie, ...met de smartphone op zak
59% zegt het bedrijf met een gerust hart een week te kunnen loslaten. Tegelijk blijft 69% tijdens de vakantie gewoon bereikbaar. Het lichaam ligt aan het zwembad, het hoofd zit nog op kantoor. Meer dan een derde (35%) voelt zich zelfs schuldig bij een vrije dag.
Ook de manier waarop ondernemers ontspannen, vertelt veel. Tijd met het gezin (45%), uit eten gaan (44%) en sporten (41%) staan bovenaan. Sport hoort dus bij hun favoriete uitlaatkleppen, terwijl de helft zegt er niet genoeg aan toe te komen. Een veelzeggende kloof tussen wat ondernemers deugd doet en wat ze zichzelf effectief gunnen. Gewoon niets doen? Daar kiest amper 18% voor.
Voor jezelf zorg heeft ook een strategie
Vanessa Beeckman, Expert Bedrijfssoftware bij Exact, ziet in de cijfers geen gebrek aan engagement, maar net een overschot ervan. “Ondernemers houden van hun vak en geven veel voor hun zaak. Een doktersbezoek, een gezonde maaltijd of tijd om te bewegen schuift daardoor gemakkelijk op. Ze gunnen anderen rust, maar blijven zelf doorgaan.”
Want ook financiële zorgen en administratie wegen zwaar. “Software kan helpen om de administratie te vereenvoudigen en meer overzicht te krijgen”, zegt Beeckman. “Dat neemt niet alle druk weg, maar kan wel tijd en mentale ruimte vrijmaken. Die ruimte hebben ondernemers ook nodig om zorg te dragen voor zichzelf en hun bedrijf op langere termijn te blijven leiden en duurzaam te laten groeien.”
Goed voor jezelf zorgen hoort ook bij goed ondernemerschap, en is zelfs een absolute vereiste om succesvol te zijn. Dat begint bij een medische afspraak even serieus nemen als een afspraak met een klant, en verantwoordelijkheid delen met medewerkers of je accountant.
Voor jezelf zorg heeft ook een strategie
Je bedrijf is maar zo sterk als de persoon die het leidt. Wie elke dag de motor van zijn zaak is, kan zich geen pech onderweg veroorloven. Dus misschien is dit het moment om die ene afspraak die al maanden blijft liggen, gewoon in te plannen. Met dezelfde ernst als je volgende klantgesprek.
De infographic hieronder omvat alle cijfers uit dit artikel.
