Wantrouw de ondernemer
Deel dit artikel
Dinsdag stond Frank Vandenbroucke in een bomvolle aula in Gent voor het jaarlijkse openingscollege van de studenten politieke wetenschappen. Bijna twee uur ging het over de welvaartsstaat, en ergens in dat verhaal kregen jonge studenten te horen dat je een vennootschap kunt misbruiken, net zoals je een uitkering kunt misbruiken. Het systeem was volgens hem "totaal ontspoord", en hij had er ook meteen de cijfers bij: de vlucht naar vennootschappen zou de schatkist jaarlijks 4,2 tot 4,7 miljard euro kosten.
Nu is een openingscollege geen partijcongres, of zou het dat toch niet moeten zijn. Wie een aula vol achttienjarigen voor zich heeft, draagt een verantwoordelijkheid die verder reikt dan de begrotingsgesprekken van die week. Die studie is natuurlijk niet "toevallig" in volle begrotingsopmaak gelanceerd. Het doel is om de druk op N-VA en MR op te voeren tijdens de begrotingsgesprekken. Los daarvan is de studie niet neutraal opgemaakt, en we mogen ons daar veel vragen bij stellen.
Trouwens, de regels voor managementvennootschappen werden recent al stevig aangescherpt, met een hogere minimumbezoldiging voor het verlaagde tarief en tal van andere heffingen. Achter heel veel van die vennootschappen zitten bovendien mensen die een zaak runnen, risico nemen, investeren en anderen aan het werk helpen, ook al zijn die anderen collega-ondernemers en niet altijd mensen in loondienst. Wie die allemaal in dezelfde verdachte hoek zet, heeft het niet goed voor met ondernemers en finaal ook niet met de economie.
Toen ik in 1992 begon met ondernemen, had ik vooral het geluk dat niemand me eerst kwam uitleggen hoe verdacht ondernemen is. Je probeert iets, je valt, je staat weer op. Daar heb je ruimte voor nodig, en een beetje geloof van de mensen rondom je. Ieder van ons wil toch liever gestimuleerd worden in plaats van naar beneden gehaald te worden. Veel van die studenten gaan ondernemerschap nu al associëren met verdachtmakerij. Ofwel gaan ze argwanend kijken naar anderen die ondernemen (want die zullen wel foefelen), ofwel willen ze zelf niet scheef bekeken worden door hun omgeving.
Wat je jonge mensen als eerste over ondernemen vertelt, wordt hun vertrekpunt. Wie een vennootschap voor het eerst leert kennen als iets wat je kunt misbruiken, kijkt er de rest van zijn leven met argwaan naar. De manier waarop Frank Vandenbroucke het ondernemerschap zwaarwichtig toelicht, is onaanvaardbaar. Misbruik bestrijd je met een scalpel, niet door een hele generatie wantrouwen in te lepelen.
Misschien moet volgend jaar eens een ondernemer dat openingscollege geven. Ik ken er wel een paar. Ze hebben allemaal een vennootschap, en de meesten betalen er met plezier hun belastingen mee.
